FacebookTwitterGoogle BookmarksRSS FeedPinterest

Καιρός


 

Λουσοί

Οι Λουσοί βρίσκονται νότια των Καλαβρύτων, στις νότιες πλαγιές του όρους Βελιά, σε υψόμετρο 1.140 μέτρα και σε απόσταση 93 περίπου χιλιομέτρων από την Αρχαία Ολυμπία και 30 περίπου χιλιόμετρων από την Αρχαία Ψωφίδα.


Οι αρχαίοι Λουσοί ήταν μια πολίχνη της Αζανίας μεταξύ Κύναιθας και Κλείτορος, που άκμασε κατά τους αρχαϊκούς και κλασικούς χρόνους αλλά κατά τον 2ο αι. μ.Χ., όταν τους επισκέφτηκε ο Παυσανίας είχαν εγκαταλειφθεί.


Οι Λουσοί ήταν μια αυτόνομη και ακμαία πόλη στα προκλασικά χρόνια, όπως φαίνεται από την αναγόρευση του Αγησίλα ως Λουσιάτη νικητή σε δρόμο κέλητος ίππου κατά την ενδέκατη Πυθιάδα (542 π.Χ.). Όταν παρήκμασαν εξαρτήθηκαν από το γειτονικό Κλείτορα. Κατά το συμμαχικό πόλεμο (220-217 π .Χ), αναφέρει ο Πολύβιος ότι οι Αιτωλοί έφτασαν στο φημισμένο ιερό της Άρτεμης, που βρίσκεται κοντά στο σημερινό ξωκκλήσι της Παναγίας του Λουσικού και που ήταν σεβαστό από όλους τους Έλληνες και "άσυλο" για όσους κατέφευγαν εκεί, και σκόπευαν να το λεηλατήσουν.

Οι Λουσιάτες τότε κατάφεραν να τους μεταπείσουν προσφέροντας τους μερικά από τα πολύτιμα αναθήματα της θεάς, αλλά τελικά οι Αιτωλοί έγιναν ιερόσυλοι αρπάζοντας τα κοπάδια των ζώων που ήταν περιουσία του ιερού της Άρτεμης.


Οι Λουσιάτες είχαν προσχωρήσει στην Αχαϊκή Συμπολιτεία, σύμφωνα με τα νομίσματα που βρέθηκαν και τα οποία έχουν την επιγραφή "αχαιών λουσιατάν", και διατηρούσαν στενές πολιτικές σχέσεις με τους Στυμφάλιους.


Στα 1898 το αυστριακό ινστιτούτο Αθηνών άρχισε τις ανασκαφές στην περιοχή, ξεκινώντας από το ξωκκλήσι της Παναγίας που ήταν ερειπωμένο και χτισμένο με οικοδομικό υλικό του αρχαίου ναού της Αρτέμιδος. Αλλά και στα μεσαιωνικά χρόνια υπήρχε στην ίδια θέση εκκλησιά. Κατά την ανασκαφή αποκαλύφθηκαν τα θεμέλια του ναού της Άρτεμης, με την ιδιόρρυθμη κάτοψη και των κυριότερων οικοδομημάτων του ιερού: βουλευτήριο, πρόπυλο, μνημειακό κρηνικό κτίσμα, μικρότερα ιερά και αναλημματικοί τοίχοι. Όλα αυτά τα ερείπια χρονολογούνται στα τέλη του 4ου αι π.Χ και στις αρχές του 3ου αι. π.Χ., όπου το ιερό γνώρισε ιδιαίτερη άνθιση, όμως βεβαιώνεται και η χρήση ενός παλαιότερου ναού ύστερα από την εύρεση ενός κομματιού από το μαρμάρινο λατρευτικό άγαλμα της θεάς, χρονολογημένο τον 6ου αι. π.Χ. Επίσης στο ιερό βρέθηκαν αργυρά και χάλκινα νομίσματα με τη μορφή της Δήμητρας ή του Διός Ομαγυρίου, καθώς και επιγραφές. Η ανασκαφική έρευνα περιορίστηκε μόνο στο ιερό και δεν επεκτάθηκε στην αρχαία Πολίχνη των Λουσών, η οποία βρισκόταν σε χαμηλότερο μέρος, σ' απόσταση 15 λεπτών δυτικά του ιερού.


Η παράδοση συνδέει το ιερό της Άρτεμης που ιδρύθηκε τον 7ο αι. π.Χ. με τον Μελάμποδα, ο οποίος εκεί μέσα γιάτρεψε από την τρέλα τις κόρες του Προίτου.

Από τότε ονόμασαν την Άρτεμη αυτή Ημέρα ή Ημερασία. Προς τιμήν της γινόταν από τους Λουσιάτες μεγάλη γιορτή, τα Ημεράσια, με αγώνες όπου έπαιρναν μέρος και ξένοι.

Η Άρτεμις γινόταν "ημέρα" (= καλόβουλη, ευμενής) με προσφορές και κατάλληλες ιεροπραξίες στο ιερό της.

 


http://www.pelopsbooks.gr/